Drewniane kościołyZachowane drewniane kościoły na terenie Małopolski i Podkarpacia są drugim w Europie skupiskiem tego typu budowli sakralnych, po skandynawskich kościołach klepkowych. Najczęściej są to budowle o konstrukcji zrębowej, natomiast dzwonnice to konstrukcje słupowe, na zewnątrz przykryte szalunkiem lub gontem. Część kościołów, do których wierni przybywali z odległych wsi, posiada tak zwane soboty (podcienia przykryte jednospadowym dachem), w nich mogli się schronić w oczekiwaniu na niedzielne nabożeństwo.

Państwo MuszyńskieNa terenie dawnych dóbr biskupów krakowskich położonych w dorzeczu Popradu i Białej (południowo-wschodnia część Beskidu Sądeckiego oraz zachodnia część Beskidu Niskiego), zamieszkiwała w przewadze ludność pochodzenia rusińskiego zwana Łemkami. Tereny te, zarazem stanowią zachodnią granicą osadnictwa rusińskiego nie licząc pojedynczych jego enklaw, między innymi w dolinie Ruskiego Potoku (Grajcarek), zwanych Rusią Szlachtowską.

Państwo MuszyńskieW zachodniej części Beskidu Niskiego, dorzecza Ropy i Wisłoki, rozciągniętej na południe między Gorlicami i Duklą do 1957 r. zamieszkiwała w przewadze ludność pochodzenia rusińskiego zwana Łemkami. Obszar szczególnie Doliny Ropy jest uznawany za najbardziej łemkowski, gdyż do dziś najczęściej żyją tu obok siebie katolicy rzymscy, grekokatolicy i prawosławni. W ostatnich latach na te tereny powróciła z wysiedleń największa ilość rdzennej ludności łemkowskiej i ich dzieci.

Wschodnia ŁemkowszczyznaWe wschodniej części Beskidu Niskiego rozciągniętej w kierunku południowo-wschodnim od Dukli po Bieszczady do 1957 r. zamieszkiwała w przewadze ludność pochodzenia rusińskiego zwana Łemkami. To największa, najdziksza i najbiedniejsza oraz najmniej ludna część Beskidu Niskiego, gdzie zachowało się stosunkowo mało cerkwi głównie typu północno-wschodniego, większość z nich pochodzi z XIX w. Niegdyś istniały tu liczne duże wsie łemkowskie i przebiegały ważne szlaki handlowe biegnące na południe Europy.

BieszczadyNa terenie Bieszczadów zachowało się niewiele cerkwi, z czego najwięcej w ich północno-wschodniej części, na terenie pasma Gór Turczańsko-Sanockich. Generalnie Bieszczady polskie rozciągają się na wschód od Doliny Osławy po granicę państwa i na południe od drogi Sanok – Krościenko po granicę Polski. Pierwszy na wschód od Osławy grzbiet Wysokiego Działu i dolina Solinki uznawany jest za granicę osadnictwa łemkowskiego (na zachód), i bojkowskiego na (wschód).

Wschodnie RoztoczePolskie Roztocze południowe zwane też Roztoczem wschodnim (część Roztocza Rawskiego ciągnącego poza granicę Polski ), rozciąga się od granicy Polski, na odcinku od Horyniec Zdrój, Hrebenne, na północny zachód po dolinę Tanwi (w okolicach Suśca i Narola). Dalsza północno-wschodnia granica Roztocza południowego przebiega obniżeniem terenu, gdzie przebiega droga Narol, Bełżec, doliną Sołokiji po graniczne przejście kolejowe Hrebenne. Tereny te były zamieszkane głównie przez ludność pochodzenia ukraińskiego, która została wysiedlona na tereny byłego Związku Radzieckiego w latach 1945-1947.

Joomla 3.0 Templates - by Joomlage.com