Cerkiew w BanicyWyjątkowa trasa pod względem historycznym, na trasie znajduje się aż 7 cerkwi łemkowskich, z czego 3 murowane. Przy drodze można też spotkać wiele kapliczek i krzyży przydrożnych ale i starych zabudowań mieszkalno-gospodarczych. Częściowo ocalały też cmentarze, nawet ten w małym Czertyżnem przy nieistniejącej już cerkwi.

Trasa: Banica - Izby - Bieliczna - Przełęcz Prehyba (pod Biała Skałą) - Kudak (nad Ropkami) - Przełęcz Hutniańska - Huta Wysowska – Wysowa - Blechnarka - Wysowa - Hańczowa - Ropki Kudak - Przełęcz Lipka (pod Siwejką) - Czertyżne – Banica.

Na wycieczkę wyruszyliśmy spod zabytkowej, drewnianej cerkwi (1797/1898 r.), w Banicy. Początkowo trasa przebiega drogą asfaltową, która przechodzi w szutrową, doprowadzającą do Izb gdzie znajduje się kolejna cerkiew (1886 r.), tym razem murowana. To bardo ładny, odkryty odcinek trasy przebiegający pod wzniesieniem Hirki, gdzie znajduje się znany pensjonat „Dom na Łąkach”. Po zjeździe do głównej drogi asfaltowej w Izbach skręcamy w prawo, by dotrzeć do mostu na potoku Biała, który ma liczne źródła pod graniczną Przełęczą Pułaskiego.

 

Cerkiew w Banicy Łąki nad Izbami Izby i Lackowa Cerkiew w Izbach Łąki w Izbach Stadnina koni w Izbach pod Cergową Lackowa Lackowa W prawo do Bielicznej Bieliczna przy cerkwi Cerkiew w Bielicznej Cerkiew w Bielicznej Stary cmentarz w Bielicznej Łąki nad cerkwią w Bielicznej Lackowa Cerkiew Michała Archanioła w Wysowej Cerkiew w Blechnarce Cerkiew w Hańczowej Bród na potoku Biała Cerkiew w Banicy

 

Tu skręcamy w lewo, jedziemy wzdłuż potoku drogą szutrową aż do murowanej cerkwi w Bielicznej (1796 r.). To kolejny malowniczy odcinek trasy przebiegający pod Lackową 997m n.p.m. najwyższym szczytem Beskidu Niskiego. Za cerkwią zbaczamy z głównej drogi i kierujemy się przy lesie w lewo do góry poprzez piękne łąki. Tu na skraju lasu przebiega nowa droga stokowa prowadząca w głąb doliny.

Bardziej na zachód drogę przecina czarny szlak rowerowy omijający na dole cerkiew w Bielicznej. Można skorzystać z tego szlaku aby dotrzeć do Ropek. Wtedy trzeba jechać w lewo drogą stokową, do miejsca gdzie szlak będzie odbijał w prawo. My wybieramy inną drogę, bardziej z prawej strony. Jadąc drogą w prawo docieramy do odchodzącej w lewo leśnej ścieżki, po niedługim odcinku na Przełęczy Prehyba spotykamy żółty szlak prowadzący do Ropek. Na ostrym zakręcie szlaku kierujemy się na wprost (w prawo do Ostrego Wierchu).

Z tego miejsca już jedziemy w dół do skrzyżowania z niebieskim szlakiem, po drodze z lewej dochodzi szlak czerwony idący z Banicy z biegiem potoku Lipka i Połczyn. Na skrzyżowaniu szlaków w Ropkach Kaduk skręcamy w prawo na polną drogę za znakami niebieskiego i czarnego rowerowego szlaku. Drogą tą jadąc do góry docieramy na Przełęcz Hutniańską a później do Huty Wysowskiej. To kolejny bardzo malowniczy odcinek trasy, na którym można spotkać wiele pojedynczych jeszcze zamieszkałych starych zabudowań łemkowskich.

Od Huty Wysowskiej jedziemy już w dół nową drogą asfaltową do skrzyżowania z główną drogą prowadzącą do centrum Wysowej. Na skrzyżowaniu jedziemy w prawo, tu kolejna drewniana cerkiew (1936-38 r.). Przy głównym skrzyżowaniu z droga biegnącą do doliny Łopacińskiego spotykamy następną drewnianą zabytkową cerkiew z 1779 r. Dalej jedziemy wzdłuż pięknych łąk i pól w kierunku Przełęczy Wysowskiej, gdzie w Blechnarce kolejna murowana cerkiew (1801 r.), i najdalszy punkt naszej trasy.

Jako, że nie lubimy wracać tą samą trasą wracamy przez Hańczową, tu odwiedzamy ostatnią na naszej trasie cerkiew (I poł. XIX w.), tym razem drewnianą. W Hańczowej przy współczesnym kościele skręcamy w lewo (czarny szlak rowerowy), w drogę asfaltową, którą docieramy do Ropek Kaduk, gdzie już byliśmy. Na skrzyżowaniu kierujemy się w prawo za znakami czerwonego, żółtego szlaku. Po niedługim odcinku przed łożyskiem małego cieku wodnego odbija w prawo do góry czarny szlak rowerowy, prowadzi on przez liczne młaki i chaszcze. To nas skłania do wydostania się na drogę szutrową biegnącą z lewej strony za ciekiem wodnym.

Droga ta prowadzi wzdłuż ogrodzonych pastwisk i również wyprowadza na Przełęcz Lipka pod Szwejką. Od przełęczy biegnie już polna droga, doprowadza nas do Czertyżnego, po którym zachował się tylko mały ale zadbany cmentarz łemkowski (pochowanych zostało tu ponad 500 osób). Czertyżne zostało założone w 1589 r. i stanowiło północno-wschodnie rubieże Państwa Muszyńskiego. Za cmentarzem zjazd w lewo wzdłuż potoku Czertyżnianka wpadającego do Białej (brak mostu). Dalej w prawo główną drogą biegnącą z Izb. Na skrzyżowaniu w lewo do Banicy, gdzie następuje koniec ok. 40 km pętli. Wycieczka miała miejsce 20 maja 2006 r.

Literatura uzupełniająca:

  1. Przewodnik Beskid Niski, wydawnictwa „Rewasz”
  2. Przewodnik Cerkwie Drwniane Karpat i Podhala - Polska i Słowacja, wydawnictwa „Rewasz”
  3. mapa turystyczna 1:50 000 Beskid Niski, wydawnictwa „Compass”
Joomla 3.0 Templates - by Joomlage.com