Długa, ciekawa trasa ze względów przyrodniczych z nielicznymi zachowanymi śladami bogatej, łemkowskiej historii. Biegnąca w zdecydowanej większości bezdrożami Beskidu Niskiego, pozbawionego w tej części dróg jezdnych a nawet szlaków turystycznych. Dzisiaj jest już lepiej, wytyczono tu nowe szlaki. W drodze można z łatwością odnaleźć wiele kapliczek i krzyży przydrożnych oraz liczne cmentarze wojenne.

Trasa: Krzywa - Jasionka - Czarne - Długie - Wyszowatka - Grab - Ożenna - Grab - Rostajne pod Feszówką - Nieznajowa - Wołowiec - Banica - Krzywa.

Wycieczkę rozpoczynamy z okolicy skromnej cerkwi z 1924 r. w Krzywej. Początkowo kierujemy się za znakami czerwonego szlaku rowerowego biegnącego aż do Koniecznej. Już po krótkim odcinku spotykamy znaki czerwone głównego szlaku beskidzkiego, przechodzące w poprzek naszej drogi. Jedziemy dalej prosto do Jasionki, za którą droga asfaltowa przechodzi w szutrową. Po dłuższym odcinku osiągamy byłą wieś łęmkowską Czarne, z której cerkiew z 1786 r., będąca w bardzo złym stanie, została przeniesiona do Sądeckiego Parku Etnograficznego w Nowym Sączu w l. 1994-1996.

 

Cmentarz w Krzywym Cerkiew w Krzywym Cmentarz w Czarnym Cerkiew z Czarnego w nowosądeckim skansenie Okolice bacówki w Czarnym Jedna z kapliczek w okolicy Czarnego Kapliczka przed Nieznajową Cerkiew w Wołowcu

 

W okolicach miejsca po cerkwi zachował się zaniedbany cmentarz z nielicznymi krzyżami. Za Czarnym docierając do Wisłoka, skręcamy w prawo, a zaraz potem w lewo przez bród opuszczając czerwony szlak rowerowy. Tu zaczynała się nieistniejąca wieś Długie. W okolicy małego cmentarza wojennego stała kiedyś cerkiew. Utrzymując kierunek na południowy-wschód (obecnie jest tu niebieski szlak rowerowy), docieramy na Przełęcz Długie. Tu obecnie zaczyna się czerwony karpacki szlak rowerowy. Po niedługim odcinku docieramy do Wyszowatki, kolejnej nieistniejącej wsi.

Tu na powrót zaczyna się droga asfaltowa umożliwiająca dojazd od strony Grabu do osiedla pozostałego po zlikwidowanym gospodarstwie PGR. Za Wyszowatką zjazdem osiągamy dno doliny, którą płynie potok Ryjak i przebiega główna droga do Świątkowej Małej. Tu skręcamy w prawo, by przez Grab (jedna z najstarszych wsi w okolicy), dotrzeć do Ożennej, sprawiającej wrażenie jakby była na końcu świata. Tu spotykamy znaki niebieskiego szlaku, który schodzi z pasma granicznego (z Przełęczy Beskid), by przechodząc przez wieś na powrót powrócić na granicę państwa.

Przebywamy jeszcze jakiś odcinek drogi do miejsca gdzie szlak odbija od potoku Ryjak, który ma źródła w okolicy Przełęczy Kuchtowskiej. Po krótkim odpoczynku z odwiedzinami miejscowego sklepu, bardziej z ciekawości niż potrzeby, zaczynamy drogę powrotną. Początkowo tą samą drogą docieramy do Grabu, za nim skręcamy w prawo na drogę do Świątkowej Małej. Droga biegnie wzdłuż potoku Ryjak, do miejsca gdzie wpada do Wisłoka. W miejscu tym zwanym Rostaje istniała wcześniej wieś łemkowska o tej samej nazwie. Skręcamy w lewo na drogę szutrową, która nagle kończy się bo zabrał ją Wisłok.

Po zejściu z wysokiej skarpy i karkołomnej przeprawie przez bród wydostajemy się na dalszą część drogi (obecnie droga chyba jest naprawiona). Mijając kolejne krzyże przydrożne i kapliczki docieramy do Nieznajowej, kolejnej nieistniejącej dużej wsi. Próbujemy odwiedzić istniejącą tu bazę studencką, jednak ta sprawia wrażenie całkowicie opuszczonej. Teraz kierujemy się za znakami żółtego szlaku turystycznego idącego w stronę Wołowca. Mijając liczne na tym odcinku krzyże, pokonując kolejne brody, zwalone pnie drzew i inne przeszkody w końcu docieramy do rozgałęzienia szlaków w Wołowcu, przy okazji przegapiając drugą na naszej trasie okazałą cerkiew z XVIII w.

Słońce i trudy trasy jednak dały nam radę, więc postanawiamy odwiedzić cerkiew następnym razem. Za Wołowcem niemiła niespodzianka, dość stromy i bardzo długi podjazd w pełnym słońcu. W końcu docieramy na przełamanie wzniesienia, dalej już ochładzający zjazd do Banicy i powrót do Krzywej gdzie koniec ponad 50 km pętli. Wycieczka miała miejsce 17 czerwca 2006 r.

Literatura uzupełniająca:

  1. Przewodnik Beskid Niski, wydawnictwa „Rewasz”
  2. Przewodnik Cerkwie Drwniane Karpat i Podhala - Polska i Słowacja, wydawnictwa „Rewasz”
  3. mapa turystyczna 1:50 000 Beskid Niski, wydawnictwa „Compass”
Joomla 3.0 Templates - by Joomlage.com