Dość długa wycieczka po Beskidzie Niskim z cyklu „Tu nas jeszcze nie było”. Ciekawa trasa ze względów głównie przyrodniczych, ale i z powodu trochę odmiennej historii istniejących tu wcześniej wsi Żydowskie i Ciechania, zniszczonych jeszcze przed akcją „Wisła”. Pierwszy raz podczas operacji gorlickiej w 1915 r. i po raz drugi podczas bitwy dukielskiej w 1944 r. Trasa biegnąca w dużej części bezdrożami, poza szlakami turystycznymi. W drodze można odwiedzić 2 cerkwie i odnaleźć sporo śladów historii: krzyże przydrożne, nagrobki cmentarne, cerkwiska, ślady zabudowań.

Trasa: Krempna - Żydowskie - Ciechania - Huta Polańska - Polany - Polany Ostrysze - leśniczówki przed Krempną - Huta Krempska - Za Polaną pod Żydowską Górą - polana pod Bukowinką - Krempna.

Wycieczkę rozpoczynamy spod cerkwi z 1780 r. w Krempnej. Początkowo kierujemy się dobrą drogą asfaltową w kierunku (wtedy całkowicie wyschniętego) zbiornika wodnego, za znakami zielonego szlaku. Pierwszym etapem jest była wieś Żydowskie, do której doprowadza bardzo zniszczona droga asfaltowa. Drogą tą można dotrzeć do Ożennego. Nazwa wsi Żydowskie jest myląca, co prawda żyło w niej kilka rodzin żydowskich, ale była to wieś typowo łemkowska.

 

Cerkiew w Krempnej Suchy zbiornik wodny na potoku Krempna Suchy zbiornik wodny na potoku Krempna Potok Krempna Cerkiew w Polanach

 

Droga do Żydowskiego w miejscu odejścia zielonego szlaku idącego przez Wysokie do Ożennej zakręca w lewo. W tej okolicy znajdują się dość często odwiedzane zadbane cmentarze. Wcześniej jeszcze przed II wojną światową w tym miejscu stały 2 cerkwie z 3 funkcjonujących w Żydowskim, do dziś są widoczne ich pozostałości. Po krótkim odcinku drogi docieramy do częściowo opuszczonych zabudowań byłego gospodarstwa PGR, w ich części mieści się terenowa stacja badawcza UR w Krakowie. W tej części wsi ocalała tylko kaplica z 1865 r.

Jadąc dalej drogą docieramy do odchodzącej w lewo, zarośniętej polnej drogi, sprowadzającej w dół do miejsca byłej łemkowskiej wsi Ciechania. Tu też odnajdujemy spore wymowne ślady życia ludzi. Droga, którą tu dotarliśmy kontynuuje się jeszcze kawałek i doprowadza do kolejnej jedno-budynkowej terenowej stacji badawczej. Tu spotykamy wyraźne ostrzeżenie o bliskości gawry niedźwiedzia. Kiedyś turystyczny szlak niebieski przechodził przez Ciechanię schodząc ze wzniesienia Nad Tytusowym i prowadził w dno doliny potoku Hucianki.

W tej chwili przebieg szlaku jest zupełnie inny i omija Ciechanię. Z tego powodu nie wiedząc o zmianie i szukając szlaku trochę pobłądziliśmy, błędnie kierując się wzdłuż potoku w stronę granicznego Sedla Tepujec. Jednocześnie uświadomiliśmy sobie, że chyba jesteśmy przy wodopoju niedźwiedzia, czyli wchodzimy w jego rewiry. Szybko i po cichu wycofaliśmy się poniżej stacji badawczej i w cieku wodnym odnaleźliśmy właściwą drogę z zamalowanymi na szaro znakami niebieskimi.

Znaleźliśmy też świeżo niedbale pomalowane nowe niebieskie znaki sugerujące, że turyści tu chodzą a szlak jest potrzebny. Dalszą drogę w dół do Huty Polańskiej zmuszeni jesteśmy pokonać sprowadzając rowery z powodu dzikości ścieżki. Dalej już drogą asfaltową docieramy do Polan gdzie odwiedzamy okazałą cerkiew murowaną z 1914 r. Za Polanami skręcamy w lewo, na drogę do Krempnej przez Polany Ostrysze (w tej chwili przebiega tu czerwony szlak rowerowy).

Na wysokości leśniczówek MPN przed Krempną, czując niedosyt trudów trasy i przygód decydujemy się na przejechanie dodatkowej pętli wokół Kotalnicy, przez Hutę Krempską, tędy prowadzi szlak konny. Początkowo droga szutrowa z resztkami asfaltu dość łagodnie wznosi się. Za Hutą Krempską jednak stromieje, by w końcu przełamać się pod stromymi zboczami Żydowskiej Góry. Teraz już w dół do polany pod Bukowinką i powrót do Krempnej gdzie koniec ponad 30 km pętli. Wycieczka miała miejsce 1 lipca 2006 r.

Literatura uzupełniająca:

  1. Przewodnik Beskid Niski, wydawnictwa „Rewasz”
  2. Przewodnik Cerkwie Drwniane Karpat i Podhala - Polska i Słowacja, wydawnictwa „Rewasz”
  3. mapa turystyczna 1:50 000 Beskid Niski, wydawnictwa „Compass”
Joomla 3.0 Templates - by Joomlage.com